Μετάβαση στο περιεχόμενο

ΕΡΕΥΝΑ

Eπικοινωνία με κάθε κόστος: βλάπτει σοβαρά το συμφέρον του παιδιού

Η θεσμική πεποίθηση ότι η βία που ασκεί ο πατέρας είτε στο ίδιο το παιδί είτε παρουσία του παιδιού είναι λιγότερο επιζήμια από τη διακοπή της επικοινωνίας του παιδιού με τον κακοποιητή πατέρα, είναι γνωστή ως αρχή της «επικοινωνίας με κάθε κόστος».

Eπικοινωνία με κάθε κόστος: βλάπτει σοβαρά το συμφέρον του παιδιού

Credits: Photo by Chikilino on Pixabay

Πολλοί από τους ένθερμους υποστηρικτές του Νόμου 4800/2021 για την υποχρεωτική συνεπιμέλεια, προβάλλουν συστηματικά στον δημόσιο λόγο, ως αδιαπραγμάτευτο αίτημα, "το δικαίωμα του παιδιού σε δύο γονείς". Αυτό που δεν διατυπώνουν ανοιχτά, αλλά βρίσκεται στην ιδεολογική βάση πολλών δικαστικών και εισαγγελικών αποφάσεων για την επιμέλεια, είναι ότι το "δικαίωμα του παιδιού σε δύο γονείς" υπερτερεί του δικαιώματος —αλλά και της υποχρέωσης— της προστασίας του παιδιού από την κακοποίηση.[1] Ως αποτέλεσμα, βλέπουμε πολλές αποφάσεις που υποχρεώνουν τα παιδιά σε επικοινωνία και διανυκτέρευση με αυτόν που έχουν καταγγείλει για κακοποίηση ή να του αναθέτουν ακόμη και την αποκλειστική επιμέλεια, παραβλέποντας το πραγματικό ιστορικό ενδοοικογενειακής βίας και σεξουαλικής κακοποίησης.

Αυτή η πρακτική, γνωστή ως αρχή της «επικοινωνίας με κάθε κόστος», εφαρμόζεται διεθνώς και έχει οδηγήσει στη δολοφονία πολλών παιδιών[2] κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας με επικίνδυνους γονείς — επικοινωνία που τους επιβλήθηκε παρά τον φόβο και την άρνησή τους. Για να δικαιολογηθεί η εφαρμογή μιας τόσο σκληρής αρχής που παραβιάζει τα δικαιώματα του παιδιού, επιστρατεύονται συνήθως τρία τεχνάσματα.

Το πρώτο είναι η ψευδοθεωρία της «γονεϊκής αποξένωσης». Σύμφωνα με αυτήν, η άρνηση ή αποφευκτική συμπεριφορά ενός παιδιού απέναντι σε ένα γονέα, που το ίδιο έχει καταγγείλει για κακοποίηση, είναι προϊόν χειραγώγησης ή υποβολής και μάλιστα από τον γονέα με τον οποίο αυτό το παιδί αισθάνεται ασφαλές. Με άλλα λόγια, το παιδί που καταγγέλλει κακοποίηση λέει ψέματα που του έχει υποβάλει η μητέρα του.

Το δεύτερο είναι η επίκληση κατασκευασμένων ή παραποιημένων στατιστικών για τις συνέπειες της «απουσίας του πατέρα» στην ανατροφή των παιδιών. Αυτές οι στατιστικές παρότι έχει αποδειχθεί ότι είναι αναληθείς, εξακολουθούν να διακινούνται από ομάδες πατρικών δικαιωμάτων και να επηρεάζουν τον δημόσιο διάλογο, τη νομοθεσία και τη δικαστική πρακτική.[3]

Το τρίτο είναι ο μύθος ότι οι περισσότερες καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία και σεξουαλική κακοποίηση είναι ψευδείς. Οι έρευνες δείχνουν το ακριβώς αντίθετο: οι ψευδείς καταγγελίες κυμαίνονται σε ένα ποσοστό από 2% έως 4% των περιπτώσεων[4] και μάλιστα οι πατέρες είναι 16 φορές πιο πιθανό να κάνουν ψευδείς καταγγελίες σε υποθέσεις για την επιμέλεια.[5]

Η συλλογιστική αυτή έχει θεσμοθετηθεί στον Νόμο 4800/2021, τον νόμο Τσιάρα για την υποχρεωτική συνεπιμέλεια, υπονομεύοντας τον παιδοκεντρικό χαρακτήρα του Οικογενειακού Δικαίου. Το συμφέρον του παιδιού είναι μια αόριστη νομική έννοια που επιτρέπει στον δικαστή να αξιολογεί τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε οικογένειας και τις μοναδικές ανάγκες κάθε παιδιού, κρίνοντας εξατομικευμένα και κατά περίπτωση.[6] Στο αναθεωρημένο άρθρο 1511 ΑΚ, ωστόσο, αυτή η ευελιξία καταργείται. Το συμφέρον του παιδιού δεσμεύεται πλέον νομοθετικά, ώστε να σημαίνει το ίδιο πράγμα σε όλες τις περιπτώσεις, ανεξάρτητα από το ιστορικό της οικογένειας και τις ιδιαιτερότητες του παιδιού. Αυτό αποτυπώνεται καθαρά στη φράση: «στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από τη συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του και στην αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς».[7]

Η χρήση της λέξης «ιδίως» δεν είναι τυχαία ούτε αθώα. Μέσω αυτής, ο νομοθέτης εισάγει μια έμμεση αλλά ισχυρή κατεύθυνση προς τον δικαστή: ορίζει εκ των προτέρων την κοινή ανατροφή ως την πρωταρχική συνθήκη του συμφέροντος του παιδιού. Έτσι, η προστασία του παιδιού από έναν ακατάλληλο ή κακοποιητικό γονέα παύει να είναι η πρώτη μέριμνα και μετατρέπεται σε «εξαίρεση» που πρέπει να αποδειχθεί υπό εξαιρετικά αυστηρές προϋποθέσεις.

Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς γιατί το συμφέρον του παιδιού ορίζεται με βάση το αν αυτό ανατρέφεται από δύο γονείς ή την αποτροπή της διάρρηξης των σχέσεών του με αυτούς, αντί για το προφανές: την ασφάλεια, ευημερία και προστασία του από την κακοποίηση. Εν ολίγοις, πού οφείλεται η μετατόπιση από το συμφέρον του παιδιού στις επιθυμίες και τα δικαιώματα των γονέων; [8]

Πώς φτάσαμε ως εδώ;

Η αναθεώρηση του Οικογενειακού Δικαίου στην Ελλάδα, που οδήγησε στην ψήφιση του Νόμου 4800/2021 παρά τις πολλαπλές αντιδράσεις, δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Στην πραγματικότητα, η ισχυροποίηση της πατρικής εξουσίας είναι πάγιο αίτημα συγκεκριμένων ομάδων με ενεργή δράση τουλάχιστον μία εικοσαετία, αν όχι περισσότερο.[9] Αυτές οι ομάδες ποτέ δεν συμφιλιώθηκαν με την πρωτοποριακή μεταρρύθμιση του Οικογενειακού Δικαίου το 1983, που κατήργησε την προίκα και την πατρική εξουσία και θέσπισε την ισότητα στον γάμο και την οικογένεια. Αντιθέτως, άσκησαν έντονη και συστηματική πολιτική πίεση (lobbying) προκειμένου το Οικογενειακό Δίκαιο να αναθεωρηθεί προς την κατεύθυνση της επικίνδυνης αρχής της «επικοινωνίας με κάθε κόστος».

Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία. Ήδη από το 1980, είχε σχηματιστεί στις ΗΠΑ ένα οργανωμένο κίνημα πατρικών δικαιωμάτων που αναπολούσε τη «χαμένη πατρική εξουσία» και αντιδρούσε εξίσου έντονα, αφενός στην απώλεια του ελέγχου πάνω στην οικογένεια μετά το διαζύγιο, αφετέρου στην υποχρέωση καταβολής διατροφής. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 έκανε την εμφάνισή του και το σύνδρομο «γονεϊκής αποξένωσης», ως αντίδραση διαζευγμένων πατεράδων στις αυξανόμενες καταγγελίες παιδιών για σεξουαλική κακοποίηση μέσα στην οικογένεια — και κυρίως ως τέχνασμα για να αντικρούσουν αυτές τις καταγγελίες. Ο ίδιος ο Richard Gardner, ο εμπνευστής της ψευδοθεωρίας του «συνδρόμου γονεϊκής αποξένωσης», που εργαζόταν ως τεχνικός σύμβουλος καταγγελλόμενων πατεράδων, δεν θεωρούσε ότι η σεξουαλική κακοποίηση ενός παιδιού μέσα στην οικογένεια προκαλεί απαραίτητα βλάβη στο παιδί.[10]

Το σύνδρομο γονεϊκής αποξένωσης και η εξέλιξή του

Παρά το γεγονός ότι οι θεωρίες του εμπνευστή της «γονεϊκής αποξένωσης» Richard Gardner έχουν απαξιωθεί από την ευρύτερη νομική και επιστημονική κοινότητα, ορισμένοι δικηγόροι, εργαζόμενοι στον χώρο της ψυχικής υγείας, καθώς και αυτοαποκαλούμενοι «ειδικοί» —με αμφισβητούμενη ηθική και επαγγελματική αξιοπιστία— γρήγορα εντόπισαν σε αυτές μια απεχθή επαγγελματική ευκαιρία.[11] [12] Με την υποστήριξη ομάδων ανδρικών και πατρικών δικαιωμάτων (male supremacist groups) και φονταμενταλιστών που επιδιώκουν να διατηρηθεί η οικογένεια ως πεδίο απόλυτης ανδρικής κυριαρχίας,[13] ανέπτυξαν μια νέα εκδοχή —αφαιρώντας τη λέξη σύνδρομο— η οποία συμπεριλαμβάνει, γενικά και αόριστα, οποιαδήποτε συμπεριφορά μπορεί να θεωρηθεί ότι αποκλείει τον έναν γονέα. Ακόμα και η τρυφερή και φροντιστική στάση του προτιμώμενου γονέα μπορεί να στιγματιστεί ως αποξενωτική συμπεριφορά,[14] ενώ διάφοροι υποστηρικτές της θεωρίας μιλούν μέχρι και για υποσυνείδητη πρόκληση, χωρίς να κατονομάζουν συγκεκριμένες συμπεριφορές.[15]

Η περιγραφή των "αποξενωτικών" συμπεριφορών στη βιβλιογραφία είναι τόσο ευρεία, αόριστη και υποκειμενική, που είναι αδύνατον να αντικρούσει κανείς καταγγελίες για "γονεϊκή αποξένωση" από τη στιγμή που η θεωρία γίνει δεκτή στην δικαστική αίθουσα. Επί της ουσίας, η "γονεϊκή αποξένωση" δεν αποτελεί παρά μια στρατηγική αντεπίθεσης με την οποία προκαλείται σκόπιμα σύγχυση στις δικαστικές υποθέσεις για την επιμέλεια.[16] Σύγχυση που εκμεταλλεύεται την —φυσικοποιημένη εντός της πατριαρχίας— καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζονται όλες οι γυναίκες.[17]

Στόχος της επίκλησης "γονεϊκής αποξένωσης" σε μια ποινική υπόθεση, είναι να φανεί πώς οι κακοποιητικοί πατέρες είναι τα θύματα και οι ασφαλείς προστατευτικές μητέρες οι κακόβουλες θύτριες.[18] Παρότι οι υποστηρικτές της "γονεϊκής αποξένωσης" χρησιμοποιούν ουδέτερη γλώσσα ως προς τo φύλο, υπάρχουν εμπειρικές μελέτες που αποδεικνύουν πώς οι συνέπειες από τη χρήση της στις δικαστικές υποθέσεις έχουν ξεκάθαρα έμφυλη διάσταση.[19]

Εξαιτίας της επιτυχίας της ως νομικής στρατηγικής για την επιβράβευση κακοποιητικών ανδρών, η απεχθής κερδοφόρα αγορά γύρω από την "γονεϊκή αποξένωση" ολοένα επεκτείνεται.[20] Υπάρχουν πολλά δικηγορικά γραφεία που προσφέρουν πλέον υπηρεσίες για "αποξενωμένους" γονείς. Εμφανίζονται ολοένα περισσότεροι ψυχοθεραπευτές που ισχυρίζονται ότι ειδικεύονται στην Γονεϊκή Αποξένωση.[21] Άλλοι, αυτοαποκαλούμενοι "ειδικοί", χωρίς τυπικά προσόντα, [22] επιχειρούν να ασκήσουν επιρροή σε νομοθέτες.

Στρεβλή ιεράρχηση των δικαιωμάτων του παιδιού

Δεν είναι, ωστόσο, ο επαγγελματικός καιροσκοπισμός και ο συστημικός μισογυνισμός οι μόνοι παράγοντες που ωθούν την ανάπτυξη της "βιομηχανίας" της "γονεϊκής αποξένωσης". Είναι και η στερεοτυπική αντίληψη ότι τα παιδιά χρειάζονται απαραιτήτως την παρουσία και των δύο γονέων, και των δύο φύλων, για την ομαλή τους ανάπτυξη και, κυρίως, ότι το "δικαίωμα σε δύο γονείς" υπερτερεί του δικαιώματος —αλλά και της υποχρέωσης— της προστασίας του παιδιού από την κακοποίηση.[23] Μία υποχρέωση η οποία έχει επικυρωθεί με διακρατικές συμφωνίες και Διεθνείς Συμβάσεις για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Παιδιού.[24]

Στην Ελλάδα, αυτή η αντίληψη εκφράστηκε ανοιχτά από τον ίδιο τον Υπουργό Δικαιοσύνης Κώστα Τσιάρα, τις παραμονές της ψήφισης του Νόμου 4800/2021. Υποστήριξε δημόσια ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε μονογονεϊκές οικογένειες έχουν ψυχολογικά προβλήματα και δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες της ζωής. Αυτή ήταν η ιδεολογική βάση του νόμου.

Βίντεο YouTube

O Yπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Τσιάρας, τις παραμονές της ψήφισης του Νόμου 4800/2021, εξηγεί στην ΕΡΤ πως, κατά τη γνώμη του, τα παιδιά που μεγαλώνουν σε μονογονεϊκές οικονένειες έχουν ψυχολογικά προβλήματα και δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες της ζωής.

Από τη στιγμή που παρεισφρύει αυτή η στρεβλή ιεράρχηση των δικαιωμάτων του παιδιού στην δικαστική αίθουσα, οποιαδήποτε προσπάθεια της μητέρας να προστατεύσει τα παιδιά της από έναν κακοποιητικό πατέρα στιγματίζεται ως πράξη αποξένωσης. Δεν θεωρείται πλέον ως βασική υποχρέωση της μητέρας η διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού αλλά το να διευκολύνει την επικοινωνία του παιδιού με τον πατέρα, ανεξάρτητα από το εάν ο τελευταίος έχει κακοποιητική συμπεριφορά.[25]

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι έχει διαφανεί στην πράξη πώς η επιρροή της επικερδούς “βιομηχανίας” της “γονεϊκής αποξένωσης” είναι πολύ ισχυρή στις δικαστικές υποθέσεις για τη γονική μέριμνα. Ισχυρή και μάλιστα στον βαθμό που επισκιάζει τις πολυάριθμες ακαδημαϊκές έρευνες[26] που επισημαίνουν ότι η “γονεϊκή Αποξένωση” υπονομεύει τα παιδοκεντρικά θεμέλια του Οικογενειακού Δικαίου και παραβιάζει τις Διεθνείς Συμβάσεις για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Παιδιού.

Στη Μεγάλη Βρετανία, όπου το 2021 η “γονεϊκή αποξένωση” αφαιρέθηκε από τις επίσημες οδηγίες[27] για τον Νόμο περί Ενδοοικογενειακής Βίας, το Υπουργείο Δικαιοσύνης δημοσίευσε μια επίσημη αναφορά[28] που εκθέτει τους κινδύνους για την ασφάλεια των παιδιών από την εκτεταμένη χρήση του ιδεολογήματος της “γονεϊκής αποξένωσης” στα Οικογενειακά Δικαστήρια. Η θεσμική πεποίθηση ότι η βία που ασκεί ο πατέρας είτε στο παιδί, είτε παρουσία του παιδιού, είναι λιγότερο επιζήμια από την διακοπή της επικοινωνίας με τον κακοποιητή πατέρα, καθιστά αδύνατη την προσπάθεια των γυναικών να προστατεύσουν τα παιδιά τους από άνδρες που γνωρίζουν πολύ καλά πως είναι επικίνδυνοι για αυτά, αλλά και για τις ίδιες.[29]

Στην Ελλάδα, αυτή η θεσμική πεποίθηση διατυπώθηκε, με αφοπλιστική σαφήνεια, στη Βουλή, κατά την ψήφιση του Νόμου 4800/2021, από τον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Γιάννη Λοβέρδο. Είπε πως ένας πατέρας που μισεί, κακοποιεί και δέρνει τη μητέρα των παιδιών του, μπορεί να παραμένει ένας «καλός γονιός». Η δήλωση αυτή εκφράστηκε ως αιτιολόγηση για το πνεύμα του νόμου.

Βίντεο YouTube

Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Γιάννης Λοβέρδος, εξηγεί στη Βουλή, κατά την ψήφιση του Νόμου 4800/2021, πώς ένας πατέρας μπορεί να είναι κακός σύζυγος, να δέρνει, να απατά και να κακοποιεί τη γυναίκα του, αλλά να παραμένει ένας καλός γονιός.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

  1. Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ΔΣΔΠ), Άρθρο 19 παράγραφος 1: Τα Συµβαλλόµενα Κράτη λαµβάνουν όλα τα κατάλληλα νοµοθετικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά µέτρα, προκειµένου να προστατεύσουν το παιδί από κάθε µορφή βίας, προσβολής ή βιαιοπραγιών σωµατικών ή πνευµατικών, εγκατάλειψης ή παραµέλησης, κακής µεταχείρισης ή εκµετάλλευσης, συµπεριλαµβανόµενης της σεξουαλικής βίας, κατά το χρόνο που βρίσκεται υπό την επιµέλεια των γονέων του ή του ενός από τους δύο, του ή των νοµίµων εκπροσώπων του ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου στο οποίο το έχουν εµπιστευθεί.
  2. Δείτε Νεκρολόγιο
  3. Flood, M. (2003). Fatherhood and Fatherlessness. The Australia Institute, Discussion Paper No. 59. Link
  4. Θεμελή, Ό. Χ. (2023). Παιδιά χαμένα στην κατάθεση: Από την αποπλάνηση και τη σεξουαλική κακοποίηση, στη λήψη της δικανικής συνέντευξης και την επαναθυματοποίηση. Εκδόσεις Τόπος, & Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Κακοποίηση και Εκμετάλλευση 2022-2027
  5. Trocmé, N. & Bala, N. (2005). False allegations of abuse and neglect when parents separate. Child Abuse & Neglect, 29(12).
  6. Για την κριτική ανάλυση της νομοθετικής προσπάθειας εξειδίκευσης της αόριστης έννοιας του συμφέροντος του τέκνου στο ΑΚ 1511, βλ. Κ. Φουντεδάκη, Το δίκαιο των σχέσεων γονέων και παιδιών - Οι αλλαγές που επέφερε στον ΑΚ ο Ν. 4800/2021, Εκδόσεις Σάκκουλα, 2021, σ. 32–35.
  7. Νόμος 4800/2021, Άρθρο 1511, παράγραφος 2: «Στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του, καθώς επίσης και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς, πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους, όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο.»
  8. «Κορωνίδα ίσως των προβλημάτων ουσίας είναι το προτεινόμενο άρθρο 1511 ΑΚ, στο οποίο... διαπιστώνεται μια εμμονή με τον γονέα, τα δικαιώματα και τη στάση του, ενώ, κατά τη συστηματική λογική της, πρόκειται για μια γενική διάταξη με αντικείμενο το συμφέρον του παιδιού. Με την πρόταση για το άρθρο 1511 ΑΚ, το παιδί εξαφανίζεται από τη ρύθμιση και απλώς πλαισιώνει τα δικαιώματα και το ρόλο των γονέων.» «Ίσως κατά διεθνή πρωτοτυπία, ένα ΣχΝ για τις σχέσεις γονέων και παιδιών ενέχει τέτοια προφανή μετατόπιση επικέντρου, από το συμφέρον του παιδιού προς τις επιθυμίες και επιδιώξεις των γονέων.»
    Φουντεδάκη, Κ. (2021). «Το ΣχΝ του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τη μεταρρύθμιση του δικαίου των σχέσεων γονέων και παιδιών: Βρείτε τα λάθη!» Syntagma Watch, 19 Μαρτίου 2021. Link
  9. Βλ. ΣΥ.Γ.Α.Π.Α, Σύλλογος για την ανδρική και πατρική αξιοπρέπεια.
  10. Stephanie Dallam
  11. Dreyfus, H. 2022, "A Custody Evaluator Who Disbelieves 90% of Abuse Allegations Recommended a Teen Stay Under Her Abusive Father’s Control", PROPUBLICA, Sept. 30, 1 p.m. EDT Link
  12. Στην οικονομικά υπάρχει η έννοια της απεχθούς αγοράς. Πρόκειται για την περίπτωση που υπάρχει ζήτηση για κάποια υπηρεσία ή προϊόν, αλλά η δημιουργία μιας νόμιμης αγοράς για την εξυπηρέτηση αυτής της ζήτησης θα θεωρούνταν ανήθικη. Η δουλεία, για παράδειγμα, ήταν -και εξακολουθεί να είναι- η απόλυτα απεχθής αγορά. Τις τελευταίες δεκαετίες έχει επιτραπεί ο σχηματισμός μια απεχθούς αγορά γύρω από τα Οικογενειακά Δικαστήρια, και η αναγνώριση της είναι το κλειδί για να κατανοήσουμε γιατί η "γονεϊκή αποξένωση" δεν έχει θέση σε καμία νομοθεσία για την ενδοοικογενειακή βία. Wyeth, G. 2021, "The amendment threatening to derail the domestic abuse bill", politics.co.uk, Thursday, 4 Feb, 2021 Link
  13. «Beneath a veneer of gender equality language and increased political savviness remains misogynistic undertones and a call to reinforce patriarchy.» «FRM [Fathers' Rights Movement] core beliefs include a family court bias against men, intimate partner violence [IPV] as gender-neutral, and identifying the real problems facing families as false allegations of abuse and parental alienation syndrome.» «Fathers' rights groups [FRGs] attempt to reframe the issue of IPV by creating a presumption that mothers alleging IPV are lying and that their false allegations are evidence of parental alienation syndrome [PAS], an act of child abuse that should result in a change in custody in favor of the father.» «There are similarities between the FRM and the white supremacist movement, including the level of vitriol and claims to equality through complaints of reverse prejudice.»
    Behre, K.A, Digging Beneath the Equality Language: The Influence of the Fathers’ Rights Movement on Intimate Partner Violence Public Policy Debates and Family Law Reform, 21 Wm. & Mary J. Women & L. 525 (2015) Link
  14. Meier, Joan S. and Dickson, Sean and O'Sullivan, Chris and Rosen, Leora and Hayes, Jeffrey, Child Custody Outcomes in Cases Involving Parental Alienation and Abuse Allegations (2019). GWU Law School Public Law Research Paper No. 2019-56; GWU Legal Studies Research Paper No. 2019-56. Link
  15. In Childress, C.A. (2015). An Attachment-Based Model of Parental Alienation: Foundations. Claremont, CA: Oaksong Press and his website
  16. Oppenheim Maya 2020, "Domestic abusers winning time with children by accusing mothers of parental alienation, study finds", independent.co.uk, 2020 Link
  17. Wyeth, G. 2021, "The amendment threatening to derail the domestic abuse bill", politics.co.uk, Thursday, 4 Feb, 2021 Link
  18. Wyeth, G. 2021, "The amendment threatening to derail the domestic abuse bill", politics.co.uk, Thursday, 4 Feb, 2021 Link
  19. Meier, Joan S. and Dickson, Sean and O'Sullivan, Chris and Rosen, Leora and Hayes, Jeffrey, Child Custody Outcomes in Cases Involving Parental Alienation and Abuse Allegations (2019). GWU Law School Public Law Research Paper No. 2019-56; GWU Legal Studies Research Paper No. 2019-56. Link
  20. Schmidt Samantha 2019, "‘A gendered trap’: When mothers allege child abuse by fathers, the mothers often lose custody, study shows", washingtonpost.com, 2019 Link
  21. Wyeth, G. 2021, "The amendment threatening to derail the domestic abuse bill", politics.co.uk, Thursday, 4 Feb, 2021 Link
  22. Hannah Summers and Beatrix Campbell 2022, "Parental alienation and the unregulated experts shattering children’s lives", theguardian.com, 2022 Link
  23. Wyeth, G. 2021, "The amendment threatening to derail the domestic abuse bill", politics.co.uk, Thursday, 4 Feb, 2021 Link
  24. GREVIO, Group of Experts on Action against Violence against Women and Domestic Violence, 3rd Annual Report 2021 Link
  25. Dore, M,K. 2004, "The “friendly parent” concept: A flawed factor for child custody", Loyola Journal of Public Interest Law, 2004 Link
  26. Journal of Social Welfare and Family Law, "Special issue: Critical Perspectives on Parental Alienation.", Journal of Social Welfare and Family Law, Volume 42, Issue 1 (2020) Link
  27. Domestic Abuse Statutory Guidance, Ministry of Justice, UK 2021 Link
  28. Domestic Abuse Act 2021 Statutory Guidance Consultation Government response, Ministry of Justice, UK 2021 Link
  29. Wyeth, G. 2021, "The amendment threatening to derail the domestic abuse bill", politics.co.uk, Thursday, 4 Feb, 2021 Link

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ / ΠΗΓΕΣ

Behre, K.A, Digging Beneath the Equality Language: The Influence of the Fathers’ Rights Movement on Intimate Partner Violence Public Policy Debates and Family Law Reform, 21 Wm. & Mary J. Women & L. 525 (2015) Link

Childress, C.A. (2015). An Attachment-Based Model of Parental Alienation: Foundations. Claremont, CA: Oaksong Press.

Dore, M,K. 2004, "The “friendly parent” concept: A flawed factor for child custody", Loyola Journal of Public Interest Law, 2004 Link

Dreyfus, H. 2022, "A Custody Evaluator Who Disbelieves 90% of Abuse Allegations Recommended a Teen Stay Under Her Abusive Father’s Control", PROPUBLICA, Sept. 30, 1 p.m. EDT Link

Domestic Abuse Statutory Guidance, Ministry of Justice, UK 2021 Link

Domestic Abuse Act 2021 Statutory Guidance Consultation Government response, Ministry of Justice, UK 2021 Link

GREVIO, Group of Experts on Action against Violence against Women and Domestic Violence, 3rd Annual Report 2021 Link

Journal of Social Welfare and Family Law, "Special issue: Critical Perspectives on Parental Alienation.", Journal of Social Welfare and Family Law, Volume 42, Issue 1 (2020) Link

Meier, Joan S. and Dickson, Sean and O'Sullivan, Chris and Rosen, Leora and Hayes, Jeffrey, Child Custody Outcomes in Cases Involving Parental Alienation and Abuse Allegations (2019). GWU Law School Public Law Research Paper No. 2019-56; GWU Legal Studies Research Paper No. 2019-56. Link

Oppenheim Maya 2020, "Domestic abusers winning time with children by accusing mothers of parental alienation, study finds", independent.co.uk, 2020 Link

Schmidt Samantha 2019, "‘A gendered trap’: When mothers allege child abuse by fathers, the mothers often lose custody, study shows", washingtonpost.com, 2019 Link

Hannah Summers and Beatrix Campbell 2022, "Parental alienation and the unregulated experts shattering children’s lives", theguardian.com, 2022 Link

Wyeth, G. 2021, "The amendment threatening to derail the domestic abuse bill", politics.co.uk, Thursday, 4 Feb, 2021 Link

Εγγραφείτε στο newsletter του stopchildabuse.gr

για να λαμβάνετε ενημερώσεις για άρθρα, νέα και δράσεις της καμπάνιας,