Άρθρο της Φωτεινής Λαμπρίδη στο tvxs.gr για τη 2η Ανοιχτή Συνέλευση της Καμπάνιας

«Ηκατάργηση του νόμου Τσιάρα έχει αρχίσει, κάθε φορά που μαζευόμαστε και οργανωνόμαστε. Αυτόν τον αγώνα θα τον κερδίσουμε εμείς» έγραφε η πρόσκληση της καμπάνιας «Όχι στην υποχρεωτική συνεπιμέλεια» για τη δεύτερη ανοιχτή συνέλευση που βάζει δυναμικά τα θεμέλια για την κατάργηση ενός νόμου 4800/2021 ο οποίος γυναικοκτονεί και κακοποιεί παιδιά, όπως έχει αναδείξει με πολλά ρεπορτάζ το tvxs. Η πρώτη συνέλευση το καλοκαίρι έβαλε τα θεμέλια και διέδωσε το μήνυμα. Η δεύτερη μας έφερε τη μία δίπλα στην άλλη στον ελεύθερο κοινωνικό χώρο Αλτάι στα Εξάρχεια, να ακούμε επιζώσες, νομικούς, κοινωνικές λειτουργούς, γυναίκες εργαζόμενες σε οργανισμούς κατά της βίας, γυναίκες που απλά έχουν αντιληφθεί το μέγεθος του εγκλήματος και σπεύδουν να δηλώσουν αλληλεγγύη.

Όσα κι αν έχουμε μάθει μέσα από το ρεπορτάζ, όσες-οι προσπαθούμε να αναδείξουμε τις συνέπειες αυτού του νόμου, δεν είναι αρκετά για να περιγράψουν το μέγεθος του εγκλήματος που συντελείται όσο οι δικαστές αποφασίζουν για τη ζωή παιδιών και γυναικών, έχοντας σαν οδηγό τους τον νόμο Τσιάρα για την υποχρεωτική συνεπιμέλεια.

Ακούστηκαν κι άλλες επώδυνες ιστορίες για το πως ο νόμος εξαναγκάζει γυναίκες κακοποιημένες να ζουν υπό τον έλεγχο του κακοποιητή τους, για το πως παιδιά που έχουν ομολογήσει κακοποίηση από τον γονέα, αναγκάζονται να διανυκτερεύσουν μαζί του, για το πως τα δικαστήρια όχι απλά δεν προστατεύουν τα παιδιά, αλλά τα επανατραυματίζουν με αποφάσεις που θέτουν σε κίνδυνο και τη σωματική και την ψυχική τους υγεία, για το πόσες μητέρες απειλούνται με φυλάκιση γιατί δεν στέλνουν δια της βίας το παιδί τους να διανυκτερεύσει με τον πατέρα που έχει καταγγελθεί για κακοποίηση, για τα διαμερίσματα που πουλάνε οι μητέρες προκειμένου να αμειφθούν οι εμπειρογνώμονες που ορίζει το δικαστήριο με ταρίφες από 10.000 ευρώ έως 16.000 ευρώ!

Κι επειδή ο κατάλογος των δραματικών και τραυματικών συνεπειών είναι ατελείωτος, αναφέρω παραδείγματα όπως το παρακάτω που μοιράστηκε μαζί μας μια δικηγόρος.

«Ανέβηκαν σε πορνογραφικό site φωτογραφίες μιας μητέρας, αλλά και φωτογραφίες του παιδιού με ρούχα. Η μητέρα βρέθηκε στο δικαστήριο για να ζητήσει τον αποκλεισμό της επικοινωνίας με αυτόν τον πατέρα. Και παρ’ όλα αυτά, από την έδρα ρωτούσαν: Ναι, αλλά τι σχέση έχει το παιδί με τον πατέρα; Τα πάνε καλά;. Η απάντηση ήταν ότι είχαν ανέβει φωτογραφίες σε πορνογραφικό site. Ήταν υποχρεωμένη η δικαστής, βάσει του νόμου Τσιάρα, να εξετάσει τη σχέση που έχει το παιδί με τον πατέρα! Εγώ θεωρώ ότι είμαστε σε μια χώρα όπου τα πράγματα έχουν φτάσει σε σημείο που δεν είναι απλώς τριτοκοσμικό. Βιώνουμε καθημερινά εγκλήματα με αυτές τις ντροπές» είπε η δικηγόρος η οποία  συμπλήρωσε πως ο επικίνδυνος νόμος ήρθε να εφαρμοστεί σε μια χώρα με πολύ υψηλή ενδοοικογενειακή βία, με υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών και πολλές ανισότητες.

«Δεν είμαστε στα επίπεδα άλλων χωρών, όπως η Δανία, όπου υπάρχει πιο αναβαθμισμένη θέση της γυναίκας. Ο νόμος έχει ισοπεδώσει τα πάντα. Γυναίκες φοβούνται, δεν φεύγουν από τα σπίτια τους, για να μη χάσουν την επιμέλεια των παιδιών τους, και καταλήγουν σκοτωμένες και εξαιτίας του νόμου, όπως στην υπόθεση της Ρόδου, στην υπόθεση της Καλαμάτας».

Τα καλά νέα από τον νομικό κόσμο είναι πως αυξάνονται οι δικηγόροι που αντιδρούν, ωστόσο η εικόνα δεν είναι η ίδια με τους δικαστικούς και την αστυνομία.

«Έχω μπει άπειρες φορές κρατητήριο οι αστυνομικοί δεν γνωρίζουν  τι πρέπει να πράξουν» λέει μια επιζώσα. «Ηταν έξω από το σπίτι μου ο πρώην άνδρας μου και χτύπαγε απειλητικά την πόρτα μου ενώ δεν ήταν η μέρα να πάρει το παιδί και βρεθήκαμε στο τμήμα στο ίδιο κρατητήριο. Εγώ η απουλούμενη κι εκείνος που ήρθε να κάνει έφοδο, στο ίδιο κρατητήριο! Οι εισαγγελείς επίσης είναι δεμένοι από το νόμο δικαιώνουν μόνιμα εκείνους. Και σκέφτομαι, να πάω στον Άρειο Πάγο. Αλλά το πιο πιθανό είναι να χάσω 7000 ευρώ να πάω και να πέσω σε κακοποιητές δικαστές που τους λες κακοποιήθηκα και σου αναντάνε “πως κάνεις έτσι”! Στις αίθουσες είμαστε εμείς που σκύβουμε το κεφάλι γιατί θέλουμε να είναι καλά τα παιδιά μας να μη έχουν ψυχολογικά τραύματα».

Άλλη μητέρα καταθέτει: «Έχω δέκα ποινικά,  γιατί το παιδί μου δεν θέλει να βλέπει τον πατέρα του και στο δικαστήριο πρέπει να εξηγώ γιατί κακοποίηση δεν είναι μόνο το ξύλο, είναι και οι λεκτικές επιθέσεις και οι απειλές όταν της λέει: θα σε πάρω από τη μάνα σου. Γυναίκα δικαστής έδωσε συνεπιμέλεια με διαμονή στον πατέρα για να βελτιωθούν λέει οι σχέσεις του με το παιδί που δεν θέλει να τον βλέπει. Διατροφή δεν δίνει και εγώ δουλεύω για να πληρώνω τα δικαστήρια».

Οι κακοποιητικές φράσεις που λαμβάνουν μητέρες από την έδρα πέφτουν σαν βροχή στην Γενική Συνέλευση. «Μου είπε δικαστής έκανες παιδί μαζί του συννενοήσου» λέει μητέρα η οποία υπογραμμίζει πως στις συνέπειες του νόμου πρέπει να συνυπολογίσουμε την κατάθλιψη παιδιών εφήβων και γενικά τις συνέπειες και στην ψυχική υγεία των παιδιών.

Όμως, ο νομοθέτης δεν έχει συμπεριλάβει κοινωνικούς λειτουργούς, όπως θα πει μια κοινωνική λειτουργός που εργάζεται σε δημόσια υπηρεσία.

«Βλέπουμε διαλυμένα παιδιά και πατεράδες να προσπαθούν να επηρεάσουν τις εκθέσεις μας και να γράψουμε πως είναι ο τέλειος πατέρας. Βαλλόμαστε από τις ομάδες των «ενεργών πατεράδων». Είχε μια συνάδελφος καταγγελία από πατέρα που της ζητούσε να παραποιήσει δημόσιο έγγραφο για να το παρουσιάσει στο δικαστήριο. Δεν το είπε ευθέως αλλά αυτό ζητούσε. Πως προστατεύω ένα παιδί όταν ένας νόμος το κακοποιεί;»

Την ίδια εικόνα περιγράφουν και εκπαιδευτικοί αφού έχουν να διαχειριστούν παιδιά που βιώνουν τις συνέπειες του νόμου.

Η απάντηση στο ερώτημα γιατί οι μανάδες άργησαν να οργανωθούν ενώ το λόμπι των ενεργών πατεράδων ενήργησε με απόλυτη οργάνωση, οικονομικούς πόρους και πρόσβαση στις τηλεοράσεις, είναι αυτονόητη: Οι μανάδες έτρεχαν να προστατεύσουν τα παιδιά, να βρουν χρήματα για τα δικαστήρια, να διανυκτερεύουν σε κρατητήρια.

Την ίδια ώρα η κυβέρνηση, που είχε προειδοποιηθεί από εισηγήτριες του ΟΗΕ για την επικινδυνότητα του νόμου όχι απλά δεν αποσύρει το νόμο αλλά δείχνει με τις φωτογραφικές διατάξεις πως κατευθύνεται προς την υιοθέτηση του αντι επιστημονικού και επικίνδυνου όρου της αποξένωσης (στο τέλος επισυνάπτουμε σχετικά άρθρα για τον όρο, τους εμπνευστές του και την θέση της επιστημονικής κοινότητας).

Ο όρος «επέστρεψε» στη βουλή ξανά (μετά την υποτυπώδη διαβούλευση όπου είχε πρώτοακουστεί) όταν ο κ. Μηταράκης το 2024, μέσα από ερώτηση του κάλεσε την κυβέρνηση να λάβει μέτρα γιατί οι αποφάσεις των δικαστηρίων δεν εκτελούνται. Εννοούσε, πως υπάρχουν μανάδες που δεν εκτελούν αποφάσεις που στέλνουν τα παιδιά τους για διανυκτέρευση σε γονέα που έχει καταγγελθεί από το παιδί για κακοποίηση.

Η Γενική Συνέλευση πήρε τις αποφάσεις της για δυναμικές πρωτοβουλίες ενόψη και της 25ης Νοεμβρίου Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών.

Μένει να δούμε πότε θα πάρουν θέση, οι δικηγορικοί σύλλογοι, τα κόμματα της αντιπολίτευσης (εκλογές έρχονται), δημοσιογράφοι σε κυρίαρχα ΜΜΕ που έως σήμερα σιωπούν ενώ έχουν χρέος να φωτίσουν το επαναλαμβανόμενο έγκλημα, τον επανατραυματισμό παιδιών και μητέρων, έναν νόμο που οπλίζει τα χέρια κακοποιητών και γυναικοκτόνων.

Τέλος, οι γυναίκες  οργανώνονται σε όλη την Ελλάδα (ήταν συγκινητική η ανταπόκριση και από την επαρχία μέσω διαδικτυακής σύνδεσης) και έχουν ανάγκη άμεσα την στήριξη των λοιπών κινημάτων, άμεσα, έμπρακτα και με κάθε τρόπο. Η πρωτοβουλία για την καμπάνια είναι εκεί για να δεχθεί διαθεσιμότητα. Για να μην διαδηλώνουμε μετά από γυναικοκτονίες, πρέπει να δράσουμε ώστε να αποτραπούν. Και η κατάργηση του νόμου, δεν είναι μια καλή αρχή, είναι επιβεβλημένο μέτρο προστασίας και έχει ήδη αργήσει.